Hoe start ik een dierenartspraktijk?

Een eigen dierenartspraktijk starten in België kost gemiddeld 120.000 tot 300.000 euro en vraagt beslissingen op acht domeinen: statuut en vergunningen, locatie en financiering, inrichting, beeldvorming en labo, software, medicatie, online zichtbaarheid en personeel. Dit artikel loopt die acht stappen één voor één af, noemt de Belgische leveranciers waar je mee aan tafel zult zitten, en geeft per stap de vragen die je hen moet stellen.

Het is geschreven voor de dierenarts die een eerste praktijk opent of een bestaande overneemt, in de kleine huisdieren, bij paarden of in de landbouwsector. De bedragen zijn indicatief en exclusief btw. Per onderwerp volgen op Vetplace aparte vergelijkende artikels.

Stap 1. Voor je begint: statuut, Orde en vergunningen

Zonder inschrijving bij de Orde, erkenning door de FOD Volksgezondheid en eedaflegging mag je in België geen diergeneeskunde uitoefenen, dus dat is de volgorde waarin je begint. Alles wat daarna komt (KBO, btw, depot, verzekeringen) kan je grotendeels parallel regelen in de maanden voor de opening.

1. Inschrijving bij de Orde der Dierenartsen. Na je masterdiploma schrijf je je in bij de Nederlandstalige Gewestelijke Raad (NGROD) of de Franstalige tegenhanger (CRFOMV). Daarna vraag je je erkenning aan bij de FOD Volksgezondheid en leg je de eed af; die eedaflegging wordt maar enkele keren per jaar georganiseerd, dus plan ze tijdig (Acerta, Partena).
2. Kies je statuut. De meeste starters beginnen als eenmanszaak; een vennootschap (BV) wordt interessant zodra je investeert in een pand of zware toestellen, of met vennoten werkt. Een diergeneeskundige rechtspersoon moet zelf ook ingeschreven zijn bij de Orde en de aandelen moeten voor 100 % in handen zijn van dierenartsen. Bespreek dit met je boekhouder vóór je leningen aangaat: de keuze bepaalt wie de lening afsluit en wie eigenaar is van de toestellen.
3. KBO, btw en sociaal statuut. Via een ondernemingsloket (Xerius, Acerta, Partena, Liantis, Securex) laat je je inschrijven in de KBO (circa 112 euro), activeer je je btw-nummer en sluit je aan bij een sociaal verzekeringsfonds (Xerius). Diergeneesmiddelen en de meeste prestaties zijn btw-plichtig, dus een btw-nummer is geen optie maar een verplichting.
4. Geneesmiddelendepot. Als depothoudende dierenarts meld je je depot aan bij het FAGG. Je bent dan verantwoordelijk voor de bewaring (koelketen met temperatuurregistratie), het in- en uitgaand register, het register verdovende middelen en de vervaldatumcontrole. Je praktijksoftware neemt een groot deel van die registers over (zie stap 5).
5. Landbouwhuisdieren en paarden. Werk je met voedselproducerende dieren, dan komen daar de erkenning als bedrijfsdierenarts, Sanitel en de antibioticaregistratie (Sanitel-Med / AB Register, in de software vaak "VAMREG" genoemd) bij. Voor paarden werk je met HorseID.
6. Verzekeringen. Minimaal: beroepsaansprakelijkheid (BA beroep), BA uitbating, brand en inboedel voor het pand en de toestellen, gewaarborgd inkomen en rechtsbijstand. Vraag je makelaar ook een polis voor machinebreuk op dure beeldvormingstoestellen; de leverancier biedt soms een servicecontract aan dat dit overlapt.
7. Röntgen. Een RX-toestel vereist een oprichtings- en exploitatievergunning van het FANC voor de inrichting, een persoonlijke gebruikersvergunning voor de dierenarts (na een erkende opleiding), dosimetrie voor wie het toestel bedient en periodieke keuring door een erkend organisme. De pagina van het FANC over diergeneeskunde zet de stappen, de handleiding en de formulieren op een rij. Reken op enkele maanden doorlooptijd en betrek je RX-leverancier erbij; de meeste leveranciers kennen de procedure (zie stap 4).

De praktische gids van de Orde en de startersgidsen van de ondernemingsloketten zijn de referentie; de regels verschillen deels tussen Vlaanderen, Wallonië en Brussel (dierenwelzijn is gewestelijke materie, het FAVV en het FAGG zijn federaal).

Stap 2. Locatie en financiering

De bank financiert een praktijk op basis van je businessplan, niet op basis van je diploma, dus maak dat plan vóór je een pand bezoekt. Een realistisch plan bevat een omzetprognose per jaar, de investeringslijst uit de checklist onderaan dit artikel, de vaste kosten (huur, personeel, software, verzekeringen) en een liquiditeitsplanning voor de eerste 18 maanden, want de eerste zes maanden draai je verlies.

Locatie. Voor een kleine-huisdierenpraktijk tellen zichtbaarheid vanaf de weg, parkeerplaatsen voor de deur en de afstand tot de dichtstbijzijnde collega's. Neem vóór het compromis contact op met de gemeente en vraag of de bestemming van het pand een praktijk toelaat (omgevingsvergunning bij een functiewijziging), en check of een aparte ingang en wachtruimte mogelijk zijn. Een paarden- of landbouwpraktijk heeft vooral een goede uitvalsbasis nodig en ruimte voor voertuigen en voorraad.

Huren of kopen. Huren houdt de startinvestering laag en laat je toe te verhuizen als de praktijk groeit. Kopen (eventueel via een aparte patrimoniumvennootschap) bouwt vermogen op maar bindt kapitaal dat je in de eerste jaren in toestellen en personeel nodig hebt. Veel starters huren eerst en kopen na vijf tot tien jaar.

Financiering. Combineer meestal twee bronnen:

• Een investeringskrediet bij de bank voor pand, verbouwing en toestellen; banken met een afdeling voor vrije beroepen (Bank Van Breda, KBC, Belfius, BNP Paribas Fortis, ING, Crelan) kennen de sector en vragen minder waarborgen.
• Overheidssteun: in Vlaanderen de startlening en de waarborgregeling via PMV, in Wallonië Sowalfin; vraag je boekhouder naar de kmo-portefeuille voor opleidingen en advies.

Stap 3. Praktijkinrichting en apparatuur: de leveranciers en hoe je onderhandelt

De Belgische markt voor praktijkinrichting en toestellen wordt bediend door een tiental spelers, die elkaar op elk product beconcurreren; drie offertes voor elk groot toestel is dan ook de minimumnorm. Sommige leveren alles van behandeltafel tot röntgen (turnkey), andere zijn specialist in één domein. Hieronder de namen die je in de offertes zult tegenkomen.

Andere namen die je zult tegenkomen: Vetria (Beernem), Dubavo, ADC en Hanff als groothandels (Val d'Hony-Verdifarm is opgegaan in Covetrus); Kruuse, Dürr en Esaote als merken die via de bovenstaande verdelers lopen.

Zo onderhandel je. De lijstprijs is bij toestellen zelden de eindprijs; het verschil zit in wat je erbij vraagt.

1. Vraag voor elk toestel drie offertes op dezelfde specificaties en laat ze weten dat je vergelijkt. Een startende praktijk is voor elke leverancier een klant voor twintig jaar; ze willen dat eerste contract.
2. Onderhandel over het totaalpakket, niet per toestel. Wie RX, echo, OK-tafel en anesthesie bij één partij koopt, mag een pakketkorting van 10 tot 20 procent verwachten. Vraag de prijs per onderdeel toch apart, zodat je één onderdeel elders kan kopen als dat beter is.
3. Zet in de offerte wat inbegrepen is: levering, installatie, opleiding van het team (hoeveel uur, bij jou in de praktijk), garantie (hoe lang, wat valt eronder), en de prijs van het servicecontract na de garantie. Vergelijk de onderhoudscontracten apart en reken ze over vijf jaar: ze worden een dure jaarlijkse kost die het prijsverschil tussen twee toestellen volledig kan uitwissen. Een goedkoop toestel met een duur servicecontract is een duur toestel.
4. Vraag naar de interventietermijn bij panne en of je een vervangtoestel krijgt. Voor RX en echo is dit belangrijker dan de aankoopprijs; zonder beeldvorming ligt je praktijk stil.
5. Vraag naar demo- en refurbished toestellen. Leveranciers vervangen hun demovloot regelmatig; een demotoestel met volledige garantie scheelt makkelijk 20 tot 30 procent.
6. Sluit je aan bij een aankoopgroep zoals Boa Vets of VetFamily. Die onderhandelen raamcontracten voor hun leden, ook voor medicatie (zie stap 6).
7. Gebruik de betaaltermijn als wisselgeld: 30 dagen na installatie en pas na een goedgekeurde opleverings-test, nooit 100 procent bij bestelling.
8. Laat de offerte nalezen door een collega die het toestel al gebruikt. Vraag de leverancier zelf naar referentiepraktijken en bel die op.

Stap 4. Beeldvorming en labo: wat je minimaal nodig hebt

Een kleine-huisdierenpraktijk kan in 2026 niet zonder digitale röntgen, een allround echotoestel en een in-house bloedanalyse; samen zijn dat de drie grootste posten na het pand, goed voor 50.000 tot 130.000 euro. Een paarden- of landbouwpraktijk vervangt de vaste RX door een draagbaar systeem en de labotoestellen door een goed contract met een extern labo.

Röntgen (RX). Koop meteen digitaal (DR): een generator, een vlakke detector (vast of draadloos) en de beeldsoftware. De detector bepaalt de beeldkwaliteit en de prijs; de generator gaat twintig jaar mee. Vraag of de software DICOM-beelden naar je praktijksoftware kan sturen (alle drie de grote pakketten koppelen dit, zie stap 5), of dat in de prijs zit, en of een PACS-licentie voor de consultatieruimte inbegrepen is. Bij Examion betaal je voor die DICOM-koppeling bij, en dat soort dingen krijg je bij de aankoop zelden spontaan te horen. Verdelers: UD-Vet, Examion (eigen toestellen en Gierth), Echomedic met Xray Verachtert (Mindray), Veterinary Solutions. Voor paarden en landbouw: een draagbare generator met draadloze detector en laptop, zoals Examion die aanbiedt. Vergeet de FANC-vergunning niet (stap 1): zonder die vergunning mag het toestel niet in gebruik.

Echografie. Een allround toestel voor abdominale en basis-cardiale echografie met een microconvexe en een lineaire probe volstaat voor een starter; cardiologie op specialistisch niveau vraagt een phased-array probe en een duurder platform. Mindray (via Echomedic) is in België sterk vertegenwoordigd; UD-Vet verdeelt Esaote; Examion en Eickemeyer hebben eigen gamma's. Bij echo weegt de opleiding zwaarder dan het merk: vraag hoeveel uur applicatietraining in de prijs zit en of er opfrissessies zijn. Voor dracht-echografie bij rundvee en paarden bestaan compacte draagbare systemen met rectale probe.

In-house labo. Hematologie en biochemie in huis laten je binnen het kwartier een beslissing nemen tijdens de consultatie. Gangbare merken bij Belgische praktijken zijn IDEXX (ProCyte, Catalyst), Zoetis Vetscan, Fuji Dri-Chem, Skyla en Mindray. Twee aankoopmodellen:

• Aankoop van het toestel (15.000 tot 35.000 euro voor hematologie plus biochemie) en vrije aankoop van reagentia.
• Reagentcontract: het toestel wordt gratis of tegen lage huur geplaatst tegen een afnameverplichting van reagentia per maand. Reken na op basis van je verwachte aantal analyses; onder een bepaald volume is dit duurder dan kopen, erboven goedkoper. Vraag wat er gebeurt met het toestel als je het volume niet haalt en of de prijs per analyse jaarlijks geïndexeerd wordt.

Extern labo. Voor cytologie, histologie, serologie en alles wat je niet dagelijks doet werk je met een extern labo: Zoolyx (Erembodegem), MedVet, Synlab, Velab of Bruyland voor kleine huisdieren; DGZ in Vlaanderen en ARSIA in Wallonië voor landbouwhuisdieren. Vraag naar de ophaalrondes in jouw regio en naar de koppeling met je praktijksoftware, zodat resultaten automatisch in het dossier belanden (Zoolyx-koppeling met Fuga en VETCloud).

Wat kan wachten. Dentale RX, endoscopie, therapeutische laser en CT koop je beter zodra je er het volume voor hebt; reserveer er wel plaats en elektriciteit voor in het plan van de praktijk. Een tandheelkundige unit (scaler, polijstmotor, boor) hoort wél bij de startuitrusting: tandheelkunde is dagelijkse routine en een van de rendabelste prestaties in een praktijk.

Stap 5. Praktijksoftware: Fuga, VETCloud en Vet-Files

Drie Belgische cloudpakketten verdelen het grootste deel van de markt, en alle drie geven een starter het eerste jaar gratis of fors goedkoper; de keuze draait dus niet om de prijs maar om de koppelingen die jij nodig hebt. Kies vóór je toestellen bestelt, want de software bepaalt welke RX-, echo- en laboverbindingen vlot werken.

Andere pakketten die je in België tegenkomt: ManitaVet, Mobivet, Vwin-Vmac, Cinnaber, Animana en Covetrus Pulse, en internationale cloudspelers als Provet Cloud en ezyVet. Die laatste zijn sterk voor grote klinieken maar missen vaak de Belgische koppelingen (Peppol, Sanitel-Med, lokale groothandels).

Waar je op let bij de demo.

• Peppol: sinds 1 januari 2026 is elektronische facturatie tussen btw-plichtige ondernemingen in België verplicht. Alle drie de pakketten versturen via Peppol; het ontvangen van aankoopfacturen is bij VETCloud en Vet-Files een betalende optie.
• Koppelingen: laat tijdens de demo een RX-beeld, een laboresultaat en een groothandelsbestelling zien die automatisch in het dossier belanden. Vraag welke toestellen en labo's al gekoppeld zijn en wat een nieuwe koppeling kost.
• Mobiel: voor huisbezoeken, paarden en landbouw moet het dossier op een telefoon of tablet werken, ook zonder netwerk in de stal.
• Rappelbeheer en communicatie: sms, e-mail en WhatsApp voor vaccinatierappels en afspraakherinneringen, met de kost per sms.
• Boekhouding: export naar het pakket van je boekhouder (Octopus, Yuki, Exact, Billit, ClearFacts) zonder manueel werk.
• Data: vraag schriftelijk hoe je je data terugkrijgt als je ooit overstapt, in welk formaat en tegen welke prijs. Alle drie nemen data over van de concurrent; dat zegt iets over de markt.
• Support: telefonisch bereikbaar tijdens je openingsuren, niet alleen een chatbot.

Plan een demo bij alle drie, in dezelfde week, met dezelfde drie scenario's (consultatie met RX, verkoop met rappel, factuur via Peppol). Dat is een halve dag werk en bespaart je een migratie van 400 tot 600 euro en weken frustratie.

Stap 6. Medicatie en verbruiksgoederen: de groothandels en je depot

Medicatie, diervoeding en disposables worden samen de grootste terugkerende kost van je praktijk (doorgaans 20 tot 30 procent van de omzet), dus de groothandel waar je je startvoorraad bestelt is ook de leverancier die je marge voor de volgende jaren bepaalt. Werk vanaf dag één met twee groothandels: één hoofdleverancier voor het volume en één tweede voor producten die de eerste niet heeft of niet op tijd levert.

De Belgische groothandels. Alcyon Belux (Villers-le-Bouillet), Covetrus (Beringen, waarin Val d'Hony-Verdifarm is opgegaan), Medini (Oostkamp), Crocodile (Kortrijk) en Vetria (Beernem) leveren alle vijf dagelijks in het grootste deel van het land. Daarnaast zie je ADC, Dubavo, Vetrinord en het Luxemburgse Hanff in de koppelingen van de praktijksoftware. Alcyon en Covetrus zijn de twee grootste en combineren geneesmiddelen met materiaal en diensten; Crocodile en Medini profileren zich als de regionale service-spelers met korte lijnen. Diervoeding (Hill's, Royal Canin, Purina, Virbac, Specific) loopt deels via de groothandel en deels rechtstreeks bij de fabrikant, die vaak een eigen startersprogramma heeft.

Zo onderhandel je.

1. Vraag bij minstens drie groothandels de kortingsstaffel op basis van je verwachte jaarvolume, en vraag die schriftelijk. Startende praktijken krijgen vaak het tarief van een hoger volume voor het eerste jaar.
2. Vraag naar de leverfrequentie en de besteldeadline (bestellen vóór 12 uur, levering de volgende ochtend is de norm), de minimale bestelwaarde en de kost van een spoedlevering.
3. Regel de retourvoorwaarden: wat kan terug bij vervaldatum, bij foute bestelling, bij een koudeketenprobleem bij levering.
4. Vraag naar de koppeling met je praktijksoftware: bestelbon vanuit het stockbeheer, levering automatisch ingeboekt, catalogus en prijzen automatisch bijgewerkt. Dat spaart elke week uren.
5. Vraag naar betaaltermijn en kredietlijn; een groothandel die 30 of 60 dagen geeft, financiert feitelijk je voorraad.
6. Een aankoopgroep (zoals Boa Vets of VetFamily) onderhandelt dit voor haar leden en biedt vaak betere staffels dan een starter alleen kan bedingen.
7. Herbekijk de deal na twaalf maanden met je echte cijfers; het is normaal om dan opnieuw te onderhandelen.

Je depot in orde houden. Als depothouder (stap 1) ben je verantwoordelijk voor de registers. Je software houdt het in- en uitgaand register bij op basis van leveringen en verkopen, maar je blijft zelf instaan voor:

• een koelkast met continue temperatuurregistratie en alarm voor vaccins en koelproducten;
• een afgesloten kast en een apart register voor verdovende middelen;
• vervaldatumcontrole, maandelijks, met retour of vernietiging via een erkende ophaler;
• de antibioticaregistratie (Sanitel-Med, AB Register) voor voedselproducerende dieren, die de software automatisch kan doorsturen;
• een contract voor medisch afval (naalden, cytostatica, kadavers) met een erkende ophaler; dit wordt vaak vergeten in de kostenraming.

Startvoorraad. Reken op 10.000 tot 25.000 euro voor een kleine-huisdierenpraktijk. Begin bewust klein: de dagelijkse levering van de groothandel is je magazijn. Een te grote startvoorraad is de meest voorkomende manier om in de eerste maanden geld te verliezen aan vervallen producten.

Stap 7. Website, online zichtbaarheid en klantencommunicatie

De eerste klanten vinden je via Google, niet via de folder in de bus, dus je website en je Google-bedrijfsprofiel moeten klaarstaan vóór de opening. Alles samen kost dit 1.500 tot 5.000 euro en een paar avonden werk; het is de goedkoopste investering in dit hele artikel.

Website. Houd hem klein en snel: adres en openingsuren op de homepage, een knop om online een afspraak te maken, telefoonnummer, wat je doet (en niet doet), het team met foto, en de wachtdienstregeling. Een vaste pagina per diersoort of dienst (vaccinatie, sterilisatie, tandheelkunde) helpt in Google voor lokale zoekopdrachten. Laat hem bouwen door een lokale freelancer op een platform dat je zelf kan bijwerken, of gebruik een gespecialiseerde bouwer voor dierenartsen; vermijd een duur maatwerksysteem dat alleen de bouwer kan aanpassen.

Online afspraken. De drie softwarepakketten uit stap 5 hebben elk een klantenportaal (myPets bij Fuga, de online agenda bij VETCloud, Mijn Praktijk bij Vet-Files). Zet die knop op elke pagina; een groeiend deel van de afspraken wordt 's avonds gemaakt, als je telefoon niet opgenomen wordt.

Google-bedrijfsprofiel. Maak het aan vóór de opening met juiste openingsuren, foto's van de praktijk en de categorie "dierenarts". Vraag tevreden klanten na de eerste maanden actief om een review; het aantal en de recentheid van reviews bepalen je plaats in de kaart bij "dierenarts in de buurt".

Gidsen en wachtdienst. Zorg dat je praktijk correct staat in de wachtdienstregeling van je regio en op de sites die klanten gebruiken om een dierenarts van wacht te vinden en in de ledenlijst van de Orde. Foute openingsuren op zo'n site kosten klanten en leveren klachten op.

Telefonie en berichten. Een cloud-telefooncentrale (bijvoorbeeld Cloud Group, Com.One of 3CX) met een keuzemenu en koppeling aan je software laat het dossier openen zodra een klant belt; Vet-Files en VETCloud koppelen dit. Zet een WhatsApp Business- of sms-nummer in voor foto's van wonden, vragen na een operatie en afspraakbevestigingen, met duidelijke afspraken over wanneer je antwoordt. Rappels voor vaccinatie en ontworming vertrekken automatisch uit de software.

Sociale media. Eén kanaal goed (meestal Facebook of Instagram, afhankelijk van je publiek) is beter dan drie half. Foto's van patiënten die naar huis mogen, met toestemming van de eigenaar, doen het beter dan elke advertentie.

GDPR. Je verwerkt persoonsgegevens van klanten: zorg voor een privacyverklaring op de website, een verwerkersovereenkomst met je softwareleverancier (de drie Belgische pakketten leveren die) en toestemming voor foto's en nieuwsbrieven.

Stap 8. Personeel, wachtdienst en openingsuren

De meeste starters openen alleen of met één assistent, en dat is verstandig: personeel is de grootste vaste kost na het pand en je weet pas na zes tot twaalf maanden hoeveel consultaties je echt draait. Plan je openingsuren en je wachtdienst wel van bij het begin, want die bepalen je werkweek voor jaren.

Assistent. Een opgeleide dierenartsassistent (opleidingen onder meer bij VIVES in Roeselare en Thomas More in Geel; in Wallonië de ASV-opleiding) neemt onthaal, telefoon, voorbereiding van de OK, labo en stockbeheer over. Het personeel van een dierenartspraktijk valt onder paritair comité 336 (vrije beroepen); je sociaal secretariaat regelt loon, contracten en de Dimona-aangifte. Begin eventueel met een deeltijdse kracht of een flexi-job en bouw op.

Een tweede dierenarts. Een zelfstandige medewerker (een dierenarts die per dag of per prestatie factureert) is de gebruikelijke eerste stap vóór een bediende of een vennoot. Leg de afspraken schriftelijk vast: vergoeding, wachtdienstdeelname, gebruik van materiaal, concurrentiebeding. Vacatures voor dierenartsen, assistenten en dierenverzorgers plaats je op Vetplace; schrijf er niet alleen de taken in maar ook de uren, de wachtdienstregeling en de doorgroeimogelijkheden, want daar beslissen kandidaten op.

Wachtdienst. De Orde verwacht continuïteit van zorg: je moet buiten de openingsuren zelf bereikbaar zijn of deelnemen aan een wachtdienstregeling met collega's. Hoor vóór de opening rond bij de collega's in de buurt om aan te sluiten bij de regionale wachtdienst. Een starter die alleen werkt en elke nacht zelf van wacht is, houdt dat geen jaar vol.

Openingsuren. Kies uren die je volhoudt, niet uren die de concurrentie heeft. Een vaste late avond en een zaterdagvoormiddag leveren meer op dan elke dag tot 20 uur. Zet de uren identiek op de website, Google, de wachtdienstsites en de deur, en wijzig ze overal tegelijk.

Kostenindicatie

Een volledig uitgeruste kleine-huisdierenpraktijk kost, exclusief pand en verbouwing, indicatief 110.000 tot 290.000 euro aan inrichting, toestellen en startvoorraad; de bedragen hieronder zijn ruwe marktranges (excl. btw) en variëren sterk per merk, configuratie en of je nieuw, demo of refurbished koopt. Gebruik ze om je offertes te toetsen, niet als prijslijst.

Hulp bij het opstarten van je praktijk

Heb je hulp nodig bij het oprichten van je dierenartspraktijk, of wil je graag sparren met iemand met kennis van zaken? Vetplace heeft ervaring met het oprichten van dierenartspraktijken. Neem contact met ons op. Let wel: die begeleiding is niet gratis.

Bronnen

• Acerta: Starten als dierenarts
• Partena: Zelfstandig dierenarts worden in België
• Xerius: Dierenarts worden
• UD-Vet en overname door IMV Technologies, september 2024
• Eickemeyer: over het bedrijf
• Echomedic: over ons
• Examion (voorheen VetX): veterinaire apparatuur en levering en installatie
• Alcyon Belux: bedrijfsgegevens (Companyweb)
• Covetrus: about
• Fuga: Je eigen dierenartsenpraktijk starten en productpagina
• VETCloud: prijzen 2026
• Vet-Files: modules en prijzen
• Zoolyx: koppeling met Fuga en VETCloud
• Expovet 2026: exposantenlijst
• FANC: Diergeneeskunde